Simone de Beauvoir: Filozofka, feministka, egzystencjalizm i 14 kwietnia 1986.

1

Simone de Beauvoir, urodzona 9 stycznia 1908 roku w Paryżu, była francuską pisarką, filozofką, aktywistką feministyczną i teoretyczką egzystencjalizmu. W wieku 78 lat zmarła 14 kwietnia 1986 roku, pozostawiając po sobie bogate dziedzictwo intelektualne. Jej najbardziej znane dzieło, „Druga Płeć” (1949), uznawane jest za kamień węgielny współczesnego feminizmu. Długoletni, aczkolwiek nieformalny związek z filozofem Jean-Paulem Sartrem stanowił jeden z najbardziej wpływowych duetów intelektualnych XX wieku.

Na dzień dzisiejszy,Simone de Beauvoir ma 116 lat, gdyby żyła. Jej życie i twórczość wywarły niezatarty wpływ na myśl filozoficzną, literaturę i ruchy społeczne na całym świecie.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 78 lat (w momencie śmierci)
• Żona/Mąż: Brak (nieformalny związek z Jean-Paulem Sartrem)
• Dzieci: Brak (adoptowała Sylvie Le Bon-de Beauvoir)
• Zawód: Pisarz, filozof, teoretyk feministyczny
• Główne osiągnięcie: Opublikowanie „Drugiej Płci”, dzieła fundamentalnego dla współczesnego feminizmu

Simone de Beauvoir – Życiorys i Dziedzictwo

Dane Osobowe i Pochodzenie

Simone Lucie Ernestine Marie Bertrand de Beauvoir, znana powszechnie jako Simone de Beauvoir, urodziła się 9 stycznia 1908 roku w Paryżu. Pochodziła z zamożnej rodziny mieszczańskiej, która miała znaczący wpływ na jej późniejsze spojrzenie na struktury społeczne. Jej pełne imię, Simone Lucie Ernestine Marie Bertrand de Beauvoir, stanowiło punkt wyjścia dla jej charakterystycznego przydomka.

Przez całe życie Simone de Beauvoir posługiwała się przydomkiem „Castor” (Bóbr). Nadał jej go René Maheu podczas wspólnych studiów, bazując na brzmieniu jej nazwiska i jej pracowitości. Ten przydomek towarzyszył jej przez całą karierę i życie osobiste, stając się niemalże synonimem jej osoby.

Status i Uznanie

Choć za życia Simone de Beauvoir nie uważała się za filozofkę, a jej status w momencie śmierci w 1986 roku nie był jednoznacznie taki, współcześnie jest ona uznawana za jedną z najbardziej wpływowych postaci egzystencjalizmu i kluczową figurę teorii feministycznej. Jej prace, zwłaszcza „Druga Płeć”, stały się fundamentem dla ruchów feministycznych na całym świecie, a jej przemyślenia o kobiecości jako konstrukcje społecznym zrewolucjonizowały myślenie o płci i roli kobiet w społeczeństwie. Jest powszechnie uważana za pionierkę współczesnego feminizmu drugiej fali.

Jej wkład w filozofię i literaturę jest niezaprzeczalny. Połączenie głębokiej analizy egzystencjalnej z radykalną krytyką społeczną uczyniło z niej ikonę intelektualną. Jej status jako pionierki współczesnego feminizmu drugiej fali jest niepodważalny.

Długowieczność i Miejsca Pochówku

Simone de Beauvoir zmarła 14 kwietnia 1986 roku w Paryżu, w wieku 78 lat. Jej długie życie pozwoliło jej na stworzenie bogatego dorobku literackiego i filozoficznego. Pogrzeb odbył się na paryskim cmentarzu Montparnasse, gdzie została pochowana u boku swojego wieloletniego partnera życiowego i intelektualnego, Jean-Paula Sartre’a. Ich wspólne miejsce spoczynku symbolizuje nierozerwalną więź, jaka łączyła ich przez ponad pięć dekad życia i twórczości.

Cmentarz Montparnasse, miejsce spoczynku wielu wybitnych postaci francuskiej kultury, stał się ostatnim domem dla Simone de Beauvoir i Sartre’a. Ich grób jest częstym celem pielgrzymek, podkreślając znaczenie ich związku dla historii myśli i literatury XX wieku.

Charakterystyczny Przydomek

Jak wspomniano, przez całe swoje życie Simone de Beauvoir posługiwała się przydomkiem „Castor” (Bóbr). To nietypowe przezwisko nadał jej René Maheu podczas wspólnych studiów, opierając się na podobieństwie jej nazwiska do angielskiego słowa „beaver” i jej pracowitości. Przydomek ten stał się jej znakiem rozpoznawczym, towarzysząc jej w kontaktach towarzyskich i zawodowych.

Przydomek „Castor” pokazuje, jak jej osobowość i sposób pracy były postrzegane przez najbliższe otoczenie i jest jednym z tych drobnych, lecz znaczących elementów biografii, który pozwala lepiej zrozumieć jej unikalny charakter.

Rodzina i Życie Prywatne Simone de Beauvoir

Relacje Rodzinne

Ojciec Simone de Beauvoir, Georges Bertrand de Beauvoir, był prawnikiem, który wspierał jej rozwój intelektualny, powtarzając, że „ma mózg mężczyzny”. Matka, Françoise Beauvoir, była osobą głęboko pobożną, a surowy konwencjonalizm moralny matki stanowił dla młodej Simone impuls do poszukiwania własnych ścieżek myślowych. Jej młodsza siostra, Hélène de Beauvoir, urodzona 6 czerwca 1910 roku, poszła w ślady artystyczne, zostając malarką.

Te różnice w wychowaniu i zainteresowaniach w rodzinie miały istotny wpływ na kształtowanie się poglądów Simone de Beauvoir na temat wolności jednostki i konwencji społecznych.

Związek z Jean-Paulem Sartrem

W 1929 roku Simone de Beauvoir nawiązała relację z Jean-Paulem Sartrem, która trwała przez 51 lat, aż do jego śmierci w 1980 roku. Ich związek, choć niezwykle intensywny i znaczący dla historii francuskiej myśli, nigdy nie został sformalizowany w postaci ślubu. Para nie mieszkała razem i nie zdecydowała się na posiadanie dzieci, co pozwalało im na zachowanie wyjątkowej osobistej wolności i niezależności, która była dla obojga niezwykle ważna.

Związek Simone de Beauvoir i Jean-Paula Sartre’a stał się jednym z najbardziej znanych i dyskutowanych partnerstw intelektualnych XX wieku, wywierając ogromny wpływ na rozwój egzystencjalizmu. Ich wspólne życie, choć niekonwencjonalne, stanowiło fundament dla ich dorobku.

Inne Ważne Relacje

Relacja Simone de Beauvoir z Jean-Paulem Sartrem nie wykluczała innych ważnych związków w jej życiu. W latach 1947–1964 łączył ją intensywny romans z amerykańskim pisarzem Nelsonem Algrenem. Poza tym, w latach 1952–1959, pozostawała w związku z Claude’em Lanzmannem. Te związki pokazują złożoność życia uczuciowego Simone de Beauvoir i jej zdolność do tworzenia głębokich więzi z różnymi osobami.

Jej otwartość na niekonwencjonalne formy relacji była zgodna z jej ogólnymi poglądami na wolność jednostki i indywidualne wybory, co z pewnością wpłynęło na jej twórczość, dodając jej głębi i autentyczności.

Adopcja i Dziedzictwo

W późniejszych latach swojego życia Simone de Beauvoir podjęła decyzję o formalnej adopcji Sylvie Le Bon-de Beauvoir. Sylvie stała się nie tylko jej spadkobierczynią, ale także gorliwą edytorką jej pism literackich i filozoficznych. Adopcja ta zapewniła ciągłość jej dziedzictwa intelektualnego i literackiego, a Sylvie Le Bon-de Beauvoir odegrała kluczową rolę w publikowaniu wielu jej prac, w tym tych wydanych pośmiertnie.

Dzięki pracy Sylvie Le Bon-de Beauvoir, myśl i twórczość Simone de Beauvoir nadal docierają do nowych pokoleń czytelników i badaczy, zabezpieczając przyszłość jej spuścizny literackiej i filozoficznej.

Edukacja i Początki Kariery

Wybitne Osiągnięcia Akademickie

Simone de Beauvoir wykazała się niezwykłym talentem akademickim już od najmłodszych lat. W 1925 roku, mając zaledwie 17 lat, zdała maturę z matematyki i filozofii. Następnie podjęła studia na Institut Catholique de Paris (matematyka) oraz w Institut Sainte-Marie (literatura i języki). Jej wczesna edukacja była silnie ukierunkowana na nauki ścisłe, co potwierdzają posiadane przez nią certyfikaty z matematyki ogólnej.

Te wszechstronne zainteresowania już na wczesnym etapie edukacji zapowiadały jej przyszłą karierę intelektualną, a solidne podstawy w naukach ścisłych z pewnością wpłynęły na jej analityczny sposób myślenia i precyzję argumentacji.

Historyczny Sukces na Egzaminie Agrégation

Przełomowym momentem w akademickiej karierze Simone de Beauvoir był rok 1929. W wieku zaledwie 21 lat zajęła drugie miejsce w prestiżowym ogólnokrajowym rankingu studentów filozofii, znanym jako egzamin agrégation, ustępując jedynie Jean-Paulowi Sartre’owi. Stała się tym samym najmłodszą osobą w historii, która kiedykolwiek zdała ten niezwykle trudny i wymagający egzamin, co stanowiło dowód jej wyjątkowych zdolności intelektualnych i determinacji.

Sukces na agrégation otworzył przed nią drzwi do kariery akademickiej i zapewnił jej rozpoznawalność w środowisku intelektualnym Francji, równając ją z najlepszymi umysłami swojego pokolenia.

Praca Magisterska o Leibnizu

W 1929 roku Simone de Beauvoir napisała swoją pracę dyplomową, zatytułowaną „Koncepcja pojęcia u Leibniza”, pod kierunkiem profesora Léona Brunschvicga. Analiza filozofii Gottfrieda Wilhelma Leibniza stanowiła dowód jej zaawansowanego myślenia filozoficznego i zdolności do zgłębiania skomplikowanych zagadnień metafizycznych.

Ta praca magisterska stanowi ważny element jej akademickiego wykształcenia i pokazuje, że jej zainteresowania filozoficzne obejmowały kluczowe postaci w historii filozofii zachodniej, dowodząc zdolności do krytycznego podejścia do fundamentalnych zagadnień.

Rywalizacja z Simone Weil

Podczas studiów na Sorbonie, Simone de Beauvoir uzyskała certyfikat z logiki i filozofii ogólnej. W tej prestiżowej grupie zajęła drugie miejsce, ustępując jedynie Simone Weil. Ta rywalizacja z inną wybitną intelektualistką tamtych czasów podkreśla wysoki poziom jej akademickich osiągnięć i obecność w gronie najzdolniejszych studentek Sorbony.

Fakt, że obie Simone znalazły się na czele grupy, stanowi fascynujący moment w historii francuskiej filozofii, ukazując wybitne zdolności obu kobiet.

Kariera Literacka i Filozoficzna

Przełomowe Dzieło Feministyczne: „Druga Płeć”

W 1949 roku Simone de Beauvoir opublikowała dzieło, które na zawsze zmieniło oblicze feminizmu – „Druga Płeć” (Le Deuxième Sexe). Była to szczegółowa i dogłębna analiza ucisku kobiet, która stała się fundamentem współczesnego feminizmu, zwłaszcza feminizmu drugiej fali. Beauvoir wprowadziła w niej rewolucyjną tezę, że kobiecość nie jest biologicznym przeznaczeniem, lecz konstruktem społecznym. Książka ta wywołała burzę i była tłumaczona na wiele języków, stając się symbolem walki o równouprawnienie.

„Druga Płeć” jest uznawana za najważniejsze dzieło Simone de Beauvoir i jeden z najważniejszych tekstów w historii filozofii feministycznej, a jej analiza obejmująca aspekty historyczne, psychologiczne, biologiczne i kulturowe zmieniła dyskusje o płci i roli kobiet.

Debiut Powieściowy i Znaczące Powieści

Choć „Druga Płeć” przyniosła jej międzynarodowe uznanie, debiutem powieściowym Simone de Beauvoir była książka „Zaproszona” (She Came to Stay), opublikowana w 1943 roku. W tej powieści, podobnie jak w wielu kolejnych, wykorzystała formę beletrystyczną do zgłębienia egzystencjalnych dylematów i skomplikowanych relacji międzyludzkich. Szczególne uznanie krytyki i czytelników przyniosła jej powieść „Mandaryni” (Les Mandarins), wydana w 1954 roku, która zdobyła prestiżową Nagrodę Goncourtów.

Inne ważne dzieła literackie to „Krew Innych” (1945) i „Kobieta Zniszczona” (1967). Te powieści pokazują jej umiejętność literackiego przetwarzania filozoficznych i egzystencjalnych problemów, a także głębokie zrozumienie ludzkiej psychiki.

Działalność Redakcyjna i Wkład w Myśl Egzystencjalistyczną

Simone de Beauvoir, wspólnie z Jean-Paulem Sartrem i innymi, założyła i redagowała wpływowe pismo polityczno-literackie „Les Temps Modernes”. Czasopismo to, założone w 1945 roku, stało się kluczową platformą dla szerzenia myśli egzystencjalistycznej i analizy bieżących wydarzeń społeczno-politycznych. Beauvoir aktywnie uczestniczyła w życiu redakcyjnym, publikując eseje i recenzje.

Działalność w „Les Temps Modernes” pozwoliła jej na budowanie intelektualnej wspólnoty i promowanie idei wolności, odpowiedzialności i zaangażowania, które stanowiły rdzeń egzystencjalizmu, wywierając znaczący wpływ na debatę intelektualną powojennej Europy.

Twórczość Autobiograficzna

Za jeden z najtrwalszych wkładów Simone de Beauvoir w literaturę uważa się jej wielotomowe pamiętniki. Pierwszy z nich, „Pamiętnik statecznej panienki” (1958), szczegółowo opisuje jej proces wyzwalania się z mieszczańskich więzów. Kolejne tomy, takie jak „Siła wieku” (1960), „Siła rzeczy” (1963) i „Wiekiem się nie przejmuj” (1972), stanowią intymny i szczegółowy zapis jej życia, myśli i rozwoju intelektualnego. „La Cérémonie des adieux” (1981) to poruszające wspomnienie ostatnich lat życia Jean-Paula Sartre’a.

Te autobiograficzne dzieła oferują unikalny wgląd w jej życie prywatne, relacje i proces twórczy, pozwalając czytelnikom lepiej zrozumieć kontekst, w jakim powstawały jej najważniejsze dzieła.

Kluczowe Dzieła i Publikacje

• „Zaproszona” (She Came to Stay), 1943
• „Krew Innych” (Le Sang des autres), 1945
• „Druga Płeć” (Le Deuxième Sexe), 1949
• „Mandaryni” (Les Mandarins), 1954
• „Etyka dwuznaczności” (The Ethics of Ambiguity)
• „Pamiętnik statecznej panienki” (Mémoires d’une jeune fille rangée), 1958
• „Siła wieku” (The Prime of Life), 1960
• „Siła rzeczy” (The Force of Circumstance), 1963
• „Kobieta Zniszczona” (The Woman Destroyed), 1967
• „Wiekiem się nie przejmuj” (All Said and Done), 1972
• „La Cérémonie des adieux”, 1981
• „Nierozłączne” (Les Inséparables), opublikowana pośmiertnie

Kluczowe Daty w Życiu Simone de Beauvoir

Kontrowersje i Skandale

Utrata Pracy Nauczycielki

Kariera pedagogiczna Simone de Beauvoir nie była pozbawiona kontrowersji. W pewnym momencie życia, w wyniku zarzutów o uwodzenie i wykorzystywanie seksualne uczennic, straciła prawo do wykonywania zawodu nauczyciela. Te zarzuty wywołały spore poruszenie i doprowadziły do poważnych konsekwencji zawodowych.

Incydent ten stanowi ważny element jej biografii, ukazujący złożoność jej relacji z młodymi kobietami i konsekwencje jej działań w kontekście ówczesnych standardów.

Oskarżenia o Nadużycia

Wspomniane zarzuty dotyczące uwodzenia nieletnich nie były jedynymi kontrowersjami związanymi z jej działalnością pedagogiczną. Pojawiły się również doniesienia o potencjalnych nadużyciach seksualnych wobec studentów, co doprowadziło do interwencji władz oświatowych.

Te zdarzenia stanowią trudny, aczkolwiek ważny aspekt biografii Simone de Beauvoir, podkreślając potrzebę krytycznej analizy jej postawy w kontekście historycznym i społecznym oraz zwracając uwagę na złożone relacje władzy i intymności w środowisku akademickim.

Ciekawostki i Dodatkowe Aspekty Twórczości

Zainteresowania Naukowe

Choć Simone de Beauvoir jest kojarzona przede wszystkim z filozofią i literaturą, jej wczesna edukacja była silnie ukierunkowana na nauki ścisłe. Posiadała certyfikaty z matematyki ogólnej, co świadczy o jej wszechstronnych zdolnościach intelektualnych i wpływie myślenia ścisłego na jej analityczny sposób argumentacji.

Zainteresowanie matematyką w młodym wieku pokazuje, że jej umysł był otwarty na różne formy poznania i rozumowania, a połączenie ścisłego myślenia z humanistycznymi zainteresowaniami uczyniło z niej unikalną postać.

Etyka Egzystencjalna

Simone de Beauvoir była autorką ważnych prac z zakresu etyki, w tym fundamentalnego dzieła „Etyka dwuznaczności” (The Ethics of Ambiguity). W tej książce starała się sformułować zasady moralne oparte na wolności jednostki i odpowiedzialności za swoje wybory, podkreślając, że jednostka jest wolna i jednocześnie obciążona odpowiedzialnością za tworzenie własnych znaczeń.

Jej podejście do etyki było ściśle związane z filozofią egzystencjalizmu, kładąc nacisk na wolność, wybór i odpowiedzialność jednostki w świecie pozbawionym z góry ustalonych wartości.

Publikacje Pośmiertne

Wiele prac Simone de Beauvoir, w tym powieść „Nierozłączne” (Les Inséparables), zostało opublikowanych dopiero po jej śmierci. Te pośmiertne publikacje pozwoliły badaczom i czytelnikom na nowo odkrywać intymne aspekty jej życia i twórczości, a także na pełniejsze zrozumienie jej myśli. „Nierozłączne”, które powstało we wczesnych latach jej związku z Sartrem, rzuca nowe światło na jej wczesne doświadczenia i relacje.

Publikacje pośmiertne, takie jak „Nierozłączne”, stanowią cenne uzupełnienie jej dorobku, pozwalając na głębsze poznanie jej ewolucji intelektualnej i emocjonalnej.

Simone de Beauvoir, poprzez swoje dzieła i zaangażowanie, nieustannie przypomina nam o sile wolności jednostki i potrzebie kwestionowania narzuconych ról społecznych. Jej myśl stanowi wezwanie do świadomego kształtowania własnego życia i otaczającej nas rzeczywistości, czyniąc ją postacią o trwałym znaczeniu dla kultury i myśli światowej.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Simone_de_Beauvoir