Renoir: Pierre-Auguste, Jean, Moulin de la Galette i Delacroix

1

Pierre-Auguste Renoir, urodzony 25 lutego 1841 roku w Limoges i zmarły 3 grudnia 1919 roku w Cagnes-sur-Mer, jest jednym z najbardziej cenionych francuskich malarzy, którego nazwisko jest nierozerwalnie związane z impresjonizmem. W wieku 78 lat pozostawił po sobie bogate dziedzictwo artystyczne, które do dziś zachwyca subtelnością i radością życia. Znany z przedstawiania piękna, zwłaszcza kobiecej urody, Renoir czerpał inspirację z tradycji wielkich mistrzów, takich jak Rubens i Watteau, jednocześnie tworząc własny, niepowtarzalny styl. W życiu prywatnym był mężem Aline Victorine Charigot, z którą doczekał się dwóch synów: Pierre’a, aktora, i Jeana, cenionego reżysera filmowego.

Jego twórczość, choć zakorzeniona w impresjonizmie, ewoluowała przez dekady, odzwierciedlając jego artystyczne poszukiwania i osobiste doświadczenia. Renoir rozpoczął swoją ścieżkę zawodową od pracy w fabryce porcelany, gdzie zdobył pierwsze szlify w zdobieniu, co stanowiło preludium do jego przyszłej kariery malarskiej. Życie artysty było pasmem sukcesów, ale także wyzwań, w tym zmagania z chorobą w późniejszych latach, które jednak nie osłabiły jego artystycznej pasji.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na grudzień 1919 roku miał 78 lat.
• Żona/Mąż: Aline Victorine Charigot
• Dzieci: Pierre Renoir (aktor), Jean Renoir (reżyser filmowy)
• Zawód: Malarz, przedstawiciel impresjonizmu
• Główne osiągnięcie: Stworzenie wybitnych dzieł impresjonistycznych, takich jak „Bal du moulin de la Galette” i „Śniadanie wioślarzy”, oraz wpływ na rozwój impresjonizmu.

Podstawowe informacje o Pierre-Auguste’cie Renoirze

Pierre-Auguste Renoir urodził się 25 lutego 1841 roku w Limoges we Francji. Pochodził z rodziny o skromnych warunkach materialnych; jego ojciec, Léonard Renoir, był krawcem. W 1844 roku rodzina przeniosła się do Paryża, co otworzyło młodemu Pierre’owi drogę do świata sztuki, zważywszy na bliskość Luwru. Artysta zmarł 3 grudnia 1919 roku w wieku 78 lat w Cagnes-sur-Mer. Jako jeden z czołowych francuskich malarzy, Renoir był kluczową postacią ruchu impresjonistycznego, cenioną za zdolność do uchwycenia piękna, zwłaszcza kobiecego ciała, a jego prace często nawiązywały do dziedzictwa Rubensa i Watteau.

Życie prywatne i rodzinne Pierre-Auguste’a Renoira

Początki życia Pierre-Auguste’a Renoira były naznaczone skromnymi warunkami rodzinnymi. Ojciec artysty, Léonard Renoir, pracował jako krawiec, a rodzina, w poszukiwaniu lepszych możliwości, przeniosła się z Limoges do Paryża już w 1844 roku. Zamieszkanie w pobliżu Luwru okazało się kluczowe dla rozwoju artystycznych zainteresowań młodego Pierre’a. W późniejszym okresie życia Renoir zawarł związek małżeński z Aline Victorine Charigot, szwaczką młodszą od niego o dwadzieścia lat. Ich relacja, która zaowocowała ślubem w 1890 roku, była źródłem stabilizacji i inspiracji. Aline często pojawiała się jako modelka, w tym na słynnym obrazie „Śniadanie wioślarzy”.

Małżeństwo z Aline Charigot i dzieci

Małżeństwo Pierre-Auguste’a Renoira z Aline Victorine Charigot w 1890 roku było ważnym momentem w jego życiu osobistym. Aline, wcześniej modelka artysty, wniosła do jego życia spokój i stabilność. Z tego związku narodziło się dwóch synów.

• Pierre Renoir: Najstarszy syn artysty, urodzony w 1885 roku, został uznanym aktorem teatralnym i filmowym; zmarł w 1952 roku.
• Jean Renoir: Drugi syn, urodzony w 1894 roku, zdobył światową sławę jako wybitny twórca filmowy; żył do 1979 roku.

Pierre poszedł w artystycznym kierunku, lecz nie w malarstwie – został uznanym aktorem teatralnym i filmowym, zmarł w 1952 roku. Drugi syn, Jean Renoir, urodzony w 1894 roku, zasłynął jako wybitny twórca filmowy, zdobywając światowe uznanie. Jean Renoir żył do 1979 roku, pozostawiając trwały ślad w historii kina. Jego dziedzictwo jest często analizowane w kontekście wpływu, jaki ojciec miał na jego artystyczne wizje, choć Jean budował własną, niepodległą ścieżkę.

Relacja z Lise Tréhot

W latach 60. XIX wieku, zanim jeszcze Renoir związał się na stałe z Aline Charigot, jego życiem prywatnym znacząco wpłynęła relacja z Lise Tréhot. Lise była jego kochanką i ulubioną modelką przez pewien czas. Jej piękno i obecność stanowiły inspirację dla wielu wczesnych dzieł artysty. Szczególnie ważnym przykładem tej współpracy jest obraz „Lise z parasolką” (Lise with a parasol), który stanowił jeden z pierwszych znaczących sukcesów Renoira na Salonie w 1868 roku. Choć ich związek był burzliwy i zakończył się, Lise Tréhot pozostawiła trwały ślad w twórczości Renoira, ucieleśniając jego wczesne fascynacje i artystyczne poszukiwania w odniesieniu do kobiecego piękna.

Kariera artystyczna Pierre-Auguste’a Renoira

Kariera artystyczna Pierre-Auguste’a Renoira była długa i pełna zwrotów, odzwierciedlając jego artystyczne poszukiwania i ewolucję stylu. Zaczynał od skromnych początków, ale dzięki determinacji i talentowi stał się jednym z czołowych przedstawicieli impresjonizmu. Jego droga artystyczna była naznaczona zarówno pracą zarobkową, jak i formalną edukacją, a także ważnymi wydarzeniami, które kształtowały jego twórczość.

Początki kariery i edukacja

Z powodu trudnej sytuacji finansowej rodziny, Pierre-Auguste Renoir musiał przerwać naukę w wieku zaledwie 13 lat. Rozpoczął wówczas terminowanie w fabryce porcelany, gdzie zajmował się malowaniem dekoracji na naczyniach. Ta praca, choć daleka od artystycznych aspiracji, pozwoliła mu rozwinąć niezwykłą biegłość manualną i wprawę w posługiwaniu się pędzlem, co okazało się nieocenione w dalszej karierze. Zanim wstąpił na ścieżkę formalnej edukacji artystycznej, Renoir zarabiał na życie, malując zasłony dla misjonarzy zagranicznych oraz dekorując wachlarze. Te różnorodne prace świadczyły o jego wszechstronności rzemieślniczej i potrzebie zdobycia środków do życia. W 1862 roku, po latach pracy zarobkowej, Renoir rozpoczął studia artystyczne w Paryżu pod okiem Charlesa Gleyre’a. To właśnie w tej pracowni nawiązał kontakt z innymi przyszłymi ikonami malarstwa: Alfredem Sisleyem, Frédérikiem Bazille’em oraz Claude’em Monetem, z którymi połączyła go późniejsza współpraca w ramach ruchu impresjonistycznego.

Udział w ruchu impresjonistycznym

Pierre-Auguste Renoir odegrał kluczową rolę w kształtowaniu i promocji impresjonizmu. Był współorganizatorem Pierwszej Wystawy Impresjonistów, która odbyła się w kwietniu 1874 roku. Na tej przełomowej wystawie zaprezentował sześć swoich prac, które mimo ogólnej krytyki i niezrozumienia ze strony establishmentu artystycznego, zostały przyjęte stosunkowo dobrze. Wystawy impresjonistów były rewolucyjne, ponieważ artyści postanowili pokazać swoje prace poza tradycyjnym Salonem, szukając nowych sposobów komunikacji z publicznością. Renoir, wraz z Monetem, Sisleyem i Bazille’em, tworzył grupę, która eksperymentowała z nowymi technikami, skupiając się na uchwyceniu ulotnych wrażeń, migotliwego światła i koloru, co stanowiło odejście od akademickich konwencji. **W tym okresie powstały jego pierwsze, wybitne dzieła, które dziś są ikonami impresjonizmu.**

Zmiana stylu i późna twórczość

W 1881 roku podróż do Włoch stała się punktem zwrotnym w karierze artystycznej Pierre-Auguste’a Renoira. Bezpośredni kontakt z dziełami Rafaela i Tycjana wywołał w nim głęboki kryzys artystyczny. Renoir uznał, że „doszedł do ściany” z impresjonizmem, czując potrzebę odnalezienia nowej drogi wyrazu. W rezultacie, zaczął malować w sposób bardziej surowy i klasyczny, co określa się jako jego „okres Ingresa”. Styl ten charakteryzował się większą dyscypliną formalną, wyrazistszymi konturami i gładką fakturą. **W późniejszych latach, mimo postępującego reumatoidalnego zapalenia stawów, które drastycznie ograniczyło jego mobilność, Renoir nie zaprzestał pracy twórczej.** W ostatnich latach życia, nawet w obliczu paraliżu, tworzył rzeźby w glinie. Współpracował z młodym artystą Richardem Guino, który wykonywał fizyczną pracę pod dyktando mistrza, przekształcając jego wizje w trójwymiarowe formy. Ta współpraca pozwoliła mu na realizację artystycznych pomysłów nawet w najtrudniejszych okolicznościach.

Najważniejsze dzieła Pierre-Auguste’a Renoira

Twórczość Pierre-Auguste’a Renoira jest niezwykle bogata i zróżnicowana, obejmująca impresjonistyczne pejzaże, portrety oraz sceny rodzajowe. Jego obrazy charakteryzują się zazwyczaj ciepłą paletą barw, subtelnym światłocieniem i radosnym ujęciem tematu. Poniżej przedstawiono kilka z jego najbardziej znanych i cenionych dzieł, które stanowią kanon malarstwa XIX i początku XX wieku.

„Bal du moulin de la Galette” (1876)

Obraz „Bal du moulin de la Galette” z 1876 roku jest jednym z najsłynniejszych dzieł impresjonistycznych i kamieniem milowym w twórczości Renoira. Przedstawia on żywiołową scenę z paryskiego życia – tłum ludzi bawiących się w ogrodzie tanecznym na Montmartre. **Dzieło to jest mistrzowskim przykładem impresjonistycznej techniki, gdzie migotliwe światło i kolor przenikają się, tworząc atmosferę radości i swobody.** Renoir z niezwykłą wprawą oddał ruch, światło przebijające się przez liście drzew i radosny gwar zgromadzonych postaci. Obraz ten stanowi uosobienie jego fascynacji codziennym życiem i ludzkimi interakcjami, uchwyconymi w uchwytnym momencie szczęścia.

„Śniadanie wioślarzy” (1880–1881)

„Śniadanie wioślarzy” (Le déjeuner des canotiers) z lat 1880–1881 to kolejne monumentalne dzieło Renoira, które cieszy się ogromną popularnością. Obraz ten przedstawia grupę przyjaciół artysty odpoczywających na tarasie w restauracji w Bougival, nad Sekwaną. Renoir zręcznie połączył tu elementy portretu, martwej natury i pejzażu, tworząc barwną i żywą kompozycję. Na obrazie widzimy m.in. Aline Charigot, przyszłą żonę artysty, siedzącą z psem. **Dzieło to jest świadectwem jego mistrzostwa w oddawaniu atmosfery towarzyskiej sielanki i letniego relaksu.** Kolorystyka jest bogata, a światło radosne, co podkreśla beztroski nastrój sceny. Jest to jedno z najczęściej reprodukowanych dzieł Renoira, znajdujące się obecnie w The Barnes Foundation.

„Dziewczęta przy pianinie” (1892)

„Dziewczęta przy pianinie” (Jeunes filles au piano) z 1892 roku stanowi przykład późniejszego, bardziej dojrzałego stylu Renoira. Ten obraz został zakupiony przez państwo francuskie, co świadczy o jego wysokiej wartości artystycznej i uznaniu ze strony instytucji. Dzieło to emanuje spokojem i intymnością, skupiając się na domowej atmosferze i delikatności młodych kobiet. Styl Renoira w tym okresie staje się bardziej miękki i subtelny, z naciskiem na harmonię barw i form. **Obraz ten doskonale ilustruje jego zainteresowanie portretowaniem dzieci i kobiet, które stanowiło ważny element jego twórczości.**

„Wielkie kąpiące się” (1884–1887)

Okres po podróży do Włoch zaowocował poszukiwaniami klasycznej formy i dyscypliny w malarstwie Renoira. Efektem tych poszukiwań jest między innymi obraz „Wielkie kąpiące się” (Les Grandes Baigneuses) z lat 1884–1887. W tym dziele artysta skupił się na rzeźbiarskim ujęciu kobiecego aktu, kładąc nacisk na wyraźne kontury i solidność formy. Jest to odejście od typowej dla impresjonizmu ulotności i rozmycia, a jednocześnie próba nawiązania do tradycji malarstwa klasycznego. **„Wielkie kąpiące się” pokazują Renoira jako artystę poszukującego harmonii między impresjonistyczną swobodą a klasyczną strukturą.**

Kariera artystyczna Pierre-Auguste’a Renoira – Chronologia

Zdrowie i wyzwania życiowe Pierre-Auguste’a Renoira

Późniejsze lata życia Pierre-Auguste’a Renoira naznaczone były poważnymi problemami zdrowotnymi, które jednak nie złamały jego ducha ani pasji do tworzenia. Artysta musiał stawić czoła chorobie, która znacząco wpłynęła na jego codzienne funkcjonowanie, ale przede wszystkim na jego zdolność do pracy twórczej. Mimo tych przeszkód, Renoir wykazywał niezwykłą determinację i siłę woli, znajdując sposoby na kontynuowanie swojej artystycznej drogi.

Około 1892 roku Pierre-Auguste Renoir zachorował na postępujące reumatoidalne zapalenie stawów. Choroba ta doprowadziła do deformacji jego rąk i usztywnienia prawego ramienia (ankulozy), co stanowiło ogromne ograniczenie dla malarza. **Mimo bólu i postępującego paraliżu, Renoir nie zaprzestał malowania.** Pędzel nie był przywiązany do jego palców; artysta wciąż potrafił go chwycić, choć często potrzebował pomocy asystenta, który wkładał mu go w dłoń. Aby chronić podrażnioną skórę rąk, używał również bandaży. Jego determinacja była niezwykła; aby móc malować duże płótna, w późnym wieku korzystał ze specjalnego mechanizmu ruchomych rolek, które przesuwały płótno przed jego oczami, umożliwiając mu pracę nad wielkoformatowymi dziełami mimo ograniczeń fizycznych.

Ciekawostki z życia Pierre-Auguste’a Renoira

Życie Pierre-Auguste’a Renoira obfitowało w niezwykłe wydarzenia i talenty, które wykraczały poza samo malarstwo. Jego wszechstronność i głębokie podejście do życia sprawiają, że postać ta budzi fascynację do dziś. Od ukrytych talentów muzycznych po filozoficzne refleksje nad sensem sztuki i życia, Renoir pozostawił po sobie bogactwo anegdot i inspiracji.

Jako dziecko, Renoir wykazywał ogromny talent do śpiewu. Jego nauczycielem był sam Charles Gounod, słynny kompozytor i chórmistrz. Niestety, trudna sytuacja finansowa rodziny zmusiła młodego Pierre’a do porzucenia muzyki na rzecz bardziej praktycznego rzemiosła. Jednakże, zamiłowanie do sztuki i piękna pozostało z nim na zawsze. W styczniu 1882 roku, podczas pobytu w Palermo na Sycylii, Renoir miał okazję spotkać się z Richardem Wagnerem, wybitnym kompozytorem. W ciągu zaledwie trzydziestu pięciu minut Renoir stworzył portret Wagnera, co świadczy o jego niezwykłej szybkości i pewności ręki. Te ekspresowe portrety były rzadkością, ale wpisywały się w jego płodną naturę artystyczną. **Zapytany pod koniec życia, dlaczego wciąż maluje, mimo ogromnego bólu wywołanego artretyzmem, Renoir wypowiedział słynne słowa: „Ból mija, ale piękno pozostaje”.** Ta myśl doskonale oddaje jego filozofię życiową i niezachwiane oddanie sztuce. Tuż przed śmiercią, w 1919 roku, Renoir miał wyjątkową okazję odwiedzić Luwr. Tam, na własne oczy, mógł zobaczyć swoje obrazy wiszące obok dzieł dawnych mistrzów, których podziwiał przez całe życie.

Warto wiedzieć: Pierre-Auguste Renoir, pomimo ogromnego bólu spowodowanego artretyzmem, kontynuował malowanie, kierując się myślą: „Ból mija, ale piękno pozostaje”, co jest inspirującym przykładem siły ducha i oddania sztuce.

Pierre-Auguste Renoir był nie tylko wybitnym malarzem i kluczową postacią impresjonizmu, ale także człowiekiem o głębokim wyczuciu piękna i niezłomnej woli twórczej. Jego dzieła, pełne światła i radości życia, wciąż poruszają widzów na całym świecie. Mimo osobistych zmagań z chorobą, Renoir do końca życia pozostał wierny swojej pasji, pozostawiając po sobie dziedzictwo, które inspiruje kolejne pokolenia artystów i miłośników sztuki.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Pierre-Auguste_Renoir