Otto Heinrich Frank, urodzony 12 maja 1889 roku we Frankfurcie nad Menem, był niemieckim biznesmenem i kupcem, którego życie zostało naznaczone tragedią II wojny światowej. Jest on globalnie znany przede wszystkim jako ojciec Annelies Marie (Anne) Frank, autorki słynnego „Dziennika”. Po przeżyciu Holokaustu i stracie całej najbliższej rodziny, Otto Frank poświęcił resztę swojego życia promowaniu literackiego dziedzictwa córki. Zmarł 19 sierpnia 1980 roku w Birsfelden w Szwajcarii, w wieku 91 lat. Jego postawa i działalność po wojnie uczyniły go ważną postacią w historii, symbolem wytrwałości w obliczu przeciwności i walki o prawdę.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na sierpień 1980 roku miał 91 lat.
- Żona/Mąż: Edith Holländer (pierwsza żona), Elfriede Markovits-Geiringer (druga żona).
- Dzieci: Margot Betti Frank, Annelies Marie Frank (Anne Frank).
- Zawód: Biznesmen, kupiec, wydawca.
- Główne osiągnięcie: Edycja i publikacja „Dziennika Anne Frank”, utworzenie Anne Frank Fonds i Domu Anne Frank.
Otto Frank: Biografia i Dziedzictwo
Podstawowe Informacje o Otto Franku
Otto Heinrich Frank, urodzony 12 maja 1889 roku we Frankfurcie nad Menem, pochodził z rodziny o silnych żydowskich korzeniach i przywiązaniu do wartości klasy średniej. Jego wczesne lata upłynęły pod znakiem wszechstronnego rozwoju – pobierał lekcje muzyki, uczył się jazdy konnej, a także często odwiedzał teatr i operę. Okres od 1908 do 1909 roku spędził na studiach ekonomicznych w Heidelbergu, co stanowiło solidny fundament dla jego przyszłej kariery biznesowej.
Przez większość swojej kariery zawodowej Otto Frank był aktywnym biznesmenem i kupcem, specjalizującym się w handlu przyprawami i pektyną, a także prowadzącym bank odziedziczony po ojcu. Jego życie uległo dramatycznej przemianie pod wpływem narastającego nazizmu w Niemczech. Pierwotnie posiadacz obywatelstwa niemieckiego, w późniejszym okresie został go pozbawiony na mocy nazistowskich ustaw norymberskich, co było wyrazem narastających prześladowań Żydów.
Po zakończeniu II wojny światowej Otto Frank całkowicie poświęcił się edycji i promocji dziennika swojej córki, Annelies Marie (Anne) Frank. Jego powojenna działalność miała na celu upamiętnienie ofiar Holokaustu i szerzenie uniwersalnego przesłania o pokoju i tolerancji, które znalazło wyraz w zapisach Anne. Zmarł 19 sierpnia 1980 roku w Birsfelden w Szwajcarii, w wieku 91 lat, pokonany przez raka płuc.
Życie Prywatne i Rodzina
Edukacja i wczesne pasje
Dzięki staraniom rodziców, Otto Frank otrzymał wszechstronne wykształcenie, które wykraczało poza sferę akademicką. Obejmowało ono lekcje muzyki, naukę jazdy konnej, a także regularne uczestnictwo w wydarzeniach kulturalnych, takich jak spektakle teatralne i operowe. Lata 1908–1909 spędził na studiach ekonomicznych w Heidelbergu, zdobywając wiedzę, która miała mu posłużyć w przyszłej karierze biznesowej. Te wczesne doświadczenia ukształtowały jego wrażliwość kulturalną i intelektualną.
Pierwsze małżeństwo z Edith Holländer
12 maja 1925 roku, w dniu swoich 36. urodzin, Otto Frank poślubił Edith Holländer. Uroczystość zaślubin odbyła się w synagodze w Akwizgranie, symbolizując początek nowego etapu w jego życiu. Małżeństwo z Edith stanowiło fundament rodziny, która wkrótce miała się powiększyć.
Dzieci: Margot i Anne Frank
Z małżeństwa z Edith Holländer Otto Frank miał dwie córki:
- Margot Betti, urodzoną 16 lutego 1926 roku
- Annelies Marie (znaną jako Anne), urodzoną 12 czerwca 1929 roku
Obie dziewczynki, wraz z matką i ojcem, miały doświadczyć tragicznych losów podczas II wojny światowej. Niestety, obie córki zmarły na tyfus w obozie koncentracyjnym Bergen-Belsen w 1945 roku, na krótko przed zakończeniem wojny. Ich śmierć była dla Otto Franka niewyobrażalną stratą, która zdefiniowała jego dalsze życie.
Drugie małżeństwo z Elfriede Geiringer
Po tragicznej śmierci żony i córek, Otto Frank odnalazł pocieszenie i towarzystwo w Elfriede (Fritzi) Markovits-Geiringer. Poślubił ją w 1953 roku. Elfriede, podobnie jak Otto, była ocalałą z Holokaustu i jego byłą sąsiadką z czasów pobytu w Amsterdamie. Ich wspólne życie, choć naznaczone przeszłymi tragediami, stanowiło świadectwo siły ludzkiego ducha i zdolności do odnajdywania nadziei nawet w najtrudniejszych okolicznościach.
Służba Wojskowa podczas I Wojny Światowej
Służba w armii Cesarstwa Niemieckiego
Podczas I wojny światowej, w sierpniu 1915 roku, Otto Frank wraz z dwoma braćmi został powołany do służby w armii Cesarstwa Niemieckiego. Był to okres intensywnych konfliktów i zagrożeń, który wymagał od młodych mężczyzn poświęcenia i odwagi. Udział w wojnie stanowił ważny, choć trudny, etap w jego życiu.
Udział w kluczowych bitwach
Otto Frank brał udział w jednych z najbardziej krwawych bitew I wojny światowej. W 1916 roku walczył nad Sommą, służąc jako dalmierzysta przy piechocie. W 1917 roku awansował na stopień porucznika (Leutnant) i uczestniczył w bitwie pod Cambrai. Jego doświadczenia wojenne z pewnością wpłynęły na jego późniejsze postrzeganie świata i wartości, jakie kształtował w swojej rodzinie.
Odznaczenia wojskowe
Za swoją odwagę i poświęcenie podczas I wojny światowej Otto Frank został odznaczony Krzyżem Żelaznym. Było to prestiżowe wyróżnienie, świadczące o jego zaangażowaniu i zasługach dla Niemiec w tamtym okresie. Odznaczenie to stanowiło symbol uznania jego służby w trudnych czasach wojny.
II Wojna Światowa i Lata Okupacji
Ucieczka z Niemiec i życie w Amsterdamie
W 1933 roku, w obliczu narastającego nazizmu i rosnącego zagrożenia dla społeczności żydowskiej, Otto Frank podjął decyzję o ewakuacji swojej rodziny z Niemiec do Amsterdamu, stolicy Holandii. Był to akt desperacji i troski o bezpieczeństwo najbliższych, mający na celu uchronienie ich przed prześladowaniami. Amsterdam miał stać się dla rodziny Frank tymczasowym schronieniem.
Próby emigracji do USA i na Kubę
Mimo przeprowadzki do Holandii, Otto Frank nie zaprzestał starań o zapewnienie jeszcze większego bezpieczeństwa swojej rodzinie. W latach 1938 i 1941 aktywnie zabiegał o wizy emigracyjne do Stanów Zjednoczonych, Kuby i Wielkiej Brytanii. W grudniu 1941 roku udało mu się uzyskać wizę na Kubę, jednakże decyzja ta została anulowana zaledwie dziesięć dni później. Te nieudane próby emigracji podkreślają trudności i chaos tamtych czasów, gdy wiele rodzin desperacko szukało ratunku przed nazistowskim reżimem.
Życie w ukryciu
Sytuacja rodziny Frank stała się krytyczna 6 lipca 1942 roku, kiedy to Margot Frank otrzymała wezwanie do stawienia się do pracy przymusowej. W odpowiedzi Otto Frank zdecydował się na natychmiastowe ukrycie rodziny w przygotowanej wcześniej tajnej kryjówce, zlokalizowanej w oficynie jego firmy przy Prinsengracht 263 w Amsterdamie. Przez dwa lata, wspierani przez lojalnych przyjaciół i współpracowników, takich jak Miep Gies, Victor Kugler, Johannes Kleiman i Jan Gies, rodzina Frank żyła w ciągłym strachu, ukryta przed światem zewnętrznym.
Warto wiedzieć: Ukrywanie się w oficynie firmy było możliwe dzięki zaangażowaniu i odwadze osób, które ryzykowały własne życie, aby pomóc rodzinie Frank. Do grona tych bohaterów należeli Miep Gies, Victor Kugler, Johannes Kleiman i Jan Gies.
Aresztowanie i deportacja
Niestety, ich dwuletnia kryjówka zakończyła się tragicznie 4 sierpnia 1944 roku. Grupa została zadenuncjowana i odkryta przez SS-mana Karla Silberbauera. Otto Frank został aresztowany wraz z żoną i córkami. Trafił do obozu przejściowego Westerbork, a następnie we wrześniu 1944 roku został deportowany do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Rozdzielony z rodziną, Otto Frank przeżył piekło obozów zagłady.
Wyzwolenie i powrót
Otto Frank został wyzwolony 27 stycznia 1945 roku przez wojska radzieckie, gdy przebywał w baraku chorych w Auschwitz. Droga powrotna do Amsterdamu była długa i trudna, trwała sześć miesięcy. W tym czasie Otto stopniowo dowiadywał się o losach swojej rodziny. Najpierw dotarła do niego wiadomość o śmierci jego żony, Edith, a następnie o tragicznej śmierci jego córek, Margot i Anne, które zmarły na tyfus w obozie Bergen-Belsen. Powrót do pustego domu, pozbawiony najbliższych, był dla niego momentem niewyobrażalnego bólu i samotności.
Kariera i Działalność Powojenna
Praca w bankowości i handlu
Po zakończeniu I wojny światowej, Otto Frank podjął pracę w rodzinnym banku, kontynuując tradycje rodzinne. Po przeprowadzce do Amsterdamu, podjął się pracy jako agent firmy Opekta, która specjalizowała się w sprzedaży przypraw i pektyny. Ta działalność stanowiła podstawę jego egzystencji przed dramatycznymi wydarzeniami II wojny światowej.
Po inwazji Niemiec na Holandię w 1940 roku, w celu ochrony swoich przedsiębiorstw przed konfiskatą przez nazistów, Otto Frank formalnie przekazał kontrolę nad nimi swoim nieżydowskim pracownikom. Była to strategia mająca na celu uchronienie majątku firmy przed „aryzacją”, czyli nacjonalizacją i przejęciem przez niemieckie władze lub kolaborantów.
Publikacja „Dziennika Anne Frank”
Najważniejszym i najbardziej znaczącym dziełem jego powojennej działalności było doprowadzenie do publikacji dziennika jego córki, Anne. Po otrzymaniu od Miep Gies ocalałych zapisków, Otto Frank podjął się ich edycji. Usuwał fragmenty, które uznał za zbyt osobiste lub potencjalnie nużące dla czytelnika, dbając jednocześnie o zachowanie autentyczności przekazu. Pierwsze wydanie dziennika, zatytułowane „Het Achterhuis” (pol. „Dom zza Spójni”), ukazało się 25 czerwca 1947 roku w Holandii, rozpoczynając długą drogę książki do globalnego uznania.
Warto wiedzieć: „Dziennik Anne Frank” stał się jedną z najczęściej czytanych książek na świecie, przetłumaczoną na ponad 70 języków. Jego przesłanie o nadziei, odwadze i potrzebie tolerancji rezonuje do dziś.
Współpraca z kinem i teatrem
Otto Frank aktywnie angażował się również w proces powstawania adaptacji teatralnych i filmowych dziennika swojej córki. Doradzał twórcom, czuwając nad wiernością pierwowzorowi i przekazywaniem uniwersalnego przesłania zawartego w zapisach Anne. Jego zaangażowanie miało kluczowe znaczenie dla kształtowania sposobu, w jaki świat poznawał historię rodziny Frank i ich przeżycia w ukryciu.
Uznanie autorstwa
Współcześnie Otto Frank jest uznawany za współautora dziennika w sensie prawnym. Ta decyzja została podjęta w celu przedłużenia ochrony praw autorskich do książki, zapewniając jej dalszą dostępność i możliwość promocji przesłania Anne Frank. Dzięki temu dziennik pozostaje chroniony prawnie aż do 2050 roku.
Filantropia i Dziedzictwo
Założenie Anne Frank Fonds w Bazylei
W 1963 roku Otto Frank założył w Szwajcarii fundację Anne Frank Fonds w Bazylei. Przekazał jej wszystkie prawa autorskie do pism Anne. Fundacja ta stała się głównym narzędziem realizacji jego misji. Jej działalność koncentruje się na przeznaczaniu dochodów z praw autorskich na cele charytatywne, edukację, promowanie praw człowieka oraz walkę z rasizmem i dyskryminacją. Fundacja ta stanowi trwałe dziedzictwo jego pracy i zaangażowania.
Utworzenie Domu Anne Frank w Amsterdamie
3 maja 1957 roku, wspólnie z Johannesem Kleimanem, Otto Frank założył fundację w Amsterdamie, której głównym celem było uratowanie budynku przy Prinsengracht 263 przed wyburzeniem. Ten historyczny budynek, który przez dwa lata stanowił kryjówkę dla rodziny Frank i ich przyjaciół, stał się symbolem oporu przeciwko nazizmowi i miejscem pamięci. Dziś Dom Anne Frank jest ważnym muzeum i centrum edukacyjnym, odwiedzanym przez miliony ludzi z całego świata.
Działalność na rzecz pokoju
Przez całe swoje powojenne życie Otto Frank poświęcał się szerzeniu ideałów zawartych w dzienniku swojej córki. Odpowiadał na tysiące listów od czytelników z całego świata, dzieląc się swoimi przemyśleniami i doświadczeniami. Jego działalność była nieustannym świadectwem odwagi, nadziei i potrzeby budowania świata wolnego od nienawiści i uprzedzeń. Był on żywym dowodem na to, że nawet po największych tragediach można odnaleźć siłę do działania na rzecz lepszej przyszłości.
II Wojna Światowa i Holokaust
Ucieczka z Niemiec
W obliczu narastającego terroru nazistowskiego reżimu, w 1933 roku Otto Frank podjął brzemienną w skutkach decyzję o ewakuacji swojej rodziny z Niemiec do Amsterdamu. Była to próba uchronienia bliskich przed prześladowaniami i zapewnienia im bezpieczniejszej przyszłości. Przeprowadzka ta stanowiła początek nowego, trudnego rozdziału w życiu rodziny Frank.
Próby emigracji do USA i na Kubę
Pomimo osiedlenia się w Holandii, Otto Frank nieustannie poszukiwał możliwości zapewnienia swojej rodzinie bezpiecznego schronienia. W latach 1938 i 1941 podejmował starania o uzyskanie wiz do Stanów Zjednoczonych, Kuby i Wielkiej Brytanii. Jedna z tych prób zakończyła się sukcesem – 1 grudnia 1941 roku otrzymał wizę na Kubę, jednakże ta cenna szansa na ucieczkę została anulowana zaledwie dziesięć dni później, co tylko potęgowało poczucie beznadziei i narastającego zagrożenia.
Życie w ukryciu
Kiedy w lipcu 1942 roku Margot Frank otrzymała wezwanie do pracy przymusowej, Otto Frank podjął decyzję o natychmiastowym ukryciu swojej rodziny. Wraz z żoną i córkami schronił się w tajnej kryjówce znajdującej się w oficynie jego firmy przy Prinsengracht 263 w Amsterdamie. Przez dwa lata, dzięki pomocy wiernych przyjaciół, takich jak Miep Gies, Victor Kugler, Johannes Kleiman i Jan Gies, rodzina Frank żyła w izolacji, skryta przed światem zewnętrznym i nieustannym zagrożeniem.
Aresztowanie i deportacja
Tragiczny finał dwuletniego ukrywania nastąpił 4 sierpnia 1944 roku. Rodzina Frank została odkryta przez SS-mana Karla Silberbauera. Otto Frank, wraz z żoną i córkami, został aresztowany i zesłany do obozu przejściowego Westerbork. We wrześniu 1944 roku, w ramach masowej deportacji, trafił do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, gdzie stracił kontakt z najbliższymi i rozpoczął walkę o przetrwanie w nieludzkich warunkach.
Wyzwolenie i powrót
Otto Frank został wyzwolony 27 stycznia 1945 roku przez wojska radzieckie, gdy przebywał w baraku chorych w Auschwitz. Droga powrotna do Amsterdamu była długa i trudna, trwała sześć miesięcy. W tym czasie Otto stopniowo dowiadywał się o losach swojej rodziny. Najpierw dotarła do niego wiadomość o śmierci jego żony, Edith, a następnie o tragicznej śmierci jego córek, Margot i Anne, które zmarły na tyfus w obozie Bergen-Belsen. Powrót do pustego domu, pozbawiony najbliższych, był dla niego momentem niewyobrażalnego bólu i samotności.
Kontrowersje i Walka Prawna
Procesy o autentyczność dziennika
Po publikacji „Dziennika Anne Frank”, Otto Frank wielokrotnie stawał przed sądem, aby bronić autentyczności zapisków swojej córki. Działania te były konieczne w obliczu propagandy neonazistowskiej, która próbowała podważyć wiarygodność dziennika i zdyskredytować pamięć o ofiarach Holokaustu. Walka ta była dla niego nie tylko prawnym, ale i moralnym obowiązkiem.
Sprawa Ernsta Römera
Jednym z najbardziej znaczących procesów była sprawa z 1976 roku, w której Otto Frank pozwał Ernsta Römera, sympatyka nazizmu. Römer oskarżył go o sfałszowanie manuskryptu dziennika. Sąd w Hamburgu jednoznacznie potwierdził autentyczność dziennika, oddalając tym samym zarzuty o fałszerstwo i utwierdzając pozycję dzieła Anne Frank jako autentycznego świadectwa epoki.
Mit o długopisie
Podczas badań prowadzonych przez niemiecki Urząd Kryminalny (BKA), odkryto dwie luźne kartki, które rzekomo były zapisane długopisem. Ta informacja stała się podstawą do dalszych spekulacji na temat autentyczności dziennika. Jednakże, przeprowadzone ekspertyzy wykazały, że były to jedynie luźne notatki, które zostały włożone do środka później, a sam tekst dziennika nie zawierał śladów tuszu z długopisu. Dowody te jednoznacznie potwierdziły integralność i autentyczność oryginalnego manuskryptu.
Ciekawostki z Życia Otto Franka
Praktyki w USA
W młodości, dzięki przyjaźni z Nathanem Strausem Jr., Otto Frank odbył staż w słynnym domu towarowym Macy’s w Nowym Jorku. Było to dla niego cenne doświadczenie, które pozwoliło mu poznać amerykański styl prowadzenia biznesu i poszerzyć horyzonty zawodowe.
Historia z końmi
Istnieje anegdota opowiadająca o tym, że Otto Frank wrócił z I wojny światowej później niż inni żołnierze. Otrzymał on rozkaz skonfiskowania dwóch koni od lokalnego rolnika. Po klęsce Niemiec, w poczuciu uczciwości, postanowił osobiście zwrócić zwierzęta prawowitemu właścicielowi, co świadczy o jego głębokim poczuciu odpowiedzialności i honoru.
List z parowca Monowai
15 maja 1945 roku, podczas podróży powrotnej do Amsterdamu na pokładzie parowca Monowai, Otto Frank napisał poruszający list do swojej matki. W liście tym wyrażał nadzieję na odnalezienie swoich córek, Margot i Anne, co stanowiło wyraz jego desperacji i niezłomnej wiary w możliwość ich ocalenia, mimo panujących wówczas realiów.
Podsumowując, życiowa droga Otto Franka jest świadectwem niezwykłej siły ducha i determinacji w obronie prawdy. Jego niestrudzone wysiłki na rzecz promocji dziedzictwa córki przypominają nam o fundamentalnej wartości pamięci i potrzebie pielęgnowania ideałów humanizmu.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Kim był Otto Frank?
Otto Frank był niemieckim biznesmenem żydowskiego pochodzenia. Jest znany przede wszystkim jako ojciec Anny Frank i jedyny członek swojej rodziny, który przeżył Holokaust.
Kto wydał rodzinę Franka?
Dokładna tożsamość osoby, która wydała rodzinę Franków, nigdy nie została definitywnie ustalona. Istnieje kilka teorii, ale żadna z nich nie została jednoznacznie potwierdzona.
Ile lat miał Otto Frank kiedy zaczął się ukrywać?
Otto Frank miał 53 lata, gdy on i jego rodzina rozpoczęli ukrywanie się w tajnej kryjówce w Amsterdamie. Było to 6 lipca 1942 roku.
Jak Otto Frank uciekł?
Otto Frank nie uciekł. Został aresztowany wraz z innymi mieszkańcami tajnej kryjówki przez nazistowskie władze.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Otto_Frank
