Indira Gandhi, urodzona 19 listopada 1917 roku w Allahabadzie, była jedną z najwybitniejszych i najbardziej wpływowych postaci w historii Indii. Jako córka pierwszego premiera niepodległych Indii, Jawaharlala Nehru, przejęła schedę po ojcu, stając się w 1966 roku premierem Indii. Pełniła tę funkcję przez łącznie 15 lat i 350 dni, co czyni ją drugą najdłużej urzędującą premier w historii tego kraju. Indira Gandhi, która poślubiła Feroze Gandhiego w 1942 roku, była matką dwóch synów: Rajiva Gandhiego i Sanjaya Gandhiego. Jej życie naznaczone było zarówno spektakularnymi sukcesami politycznymi, jak i tragicznymi wydarzeniami, w tym własnym zamachem w 1984 roku, który zakończył jej życie i karierę.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na listopad 2023 roku Indira Gandhi miałaby 106 lat.
- Żona/Mąż: Feroze Gandhi
- Dzieci: Rajiv Gandhi, Sanjay Gandhi
- Zawód: Premier Indii, działaczka polityczna
- Główne osiągnięcie: Jako pierwsza kobieta objęła urząd premiera Indii i pełniła go przez blisko 16 lat, kształtując politykę kraju.
Podstawowe Informacje o Indirze Gandhi
Indira Gandhi, urodzona jako Indira Nehru 19 listopada 1917 roku w Allahabadzie (obecnie Prajagradź) w ówczesnych Indiach Brytyjskich, zapisała się na kartach historii jako pierwsza i jak dotąd jedyna kobieta sprawująca urząd premiera Indii. Jej pochodzenie z wpływowej rodziny Nehru-Gandhi, z ojcem Jawaharlalem Nehru na czele, od początku wpisywało ją w nurt indyjskiej polityki. Nazwisko Gandhi przyjęła po ślubie z Feroze Gandhim w 1942 roku. Mimo studiów na prestiżowych uczelniach, takich jak Visva-Bharati University i Somerville College na Uniwersytecie Oksfordzkim, Indira Gandhi ostatecznie zrezygnowała z formalnego ukończenia studiów przed uzyskaniem dyplomu. Jej kadencja jako premier Indii trwała łącznie 15 lat i 350 dni, co stawia ją na drugim miejscu pod względem długości sprawowania tego urzędu w historii kraju. W momencie objęcia władzy w 1966 roku, stała się drugą na świecie kobietą-premierem.
Rodzina i Życie Prywatne Indiry Gandhi
Życie osobiste Indiry Gandhi było silnie splecione z jej karierą polityczną. W latach 1947–1964, gdy jej ojciec, Jawaharlal Nehru, sprawował urząd premiera, Indira pełniła rolę oficjalnej gospodyni domu i towarzyszyła mu w licznych zagranicznych podróżach dyplomatycznych. Te doświadczenia pozwoliły jej zdobyć cenne umiejętności i wiedzę polityczną, które okazały się kluczowe w jej późniejszej karierze. W 1942 roku Indira Nehru poślubiła Feroze Gandhiego, z którym pozostała w związku małżeńskim aż do jego śmierci w 1960 roku. Para miała dwóch synów: Rajiva Gandhiego i Sanjaya Gandhiego. To właśnie syn Rajiv Gandhi kontynuował rodzinną tradycję polityczną, obejmując urząd premiera Indii bezpośrednio po tragicznej śmierci matki w 1984 roku. Młodszy syn, Sanjay Gandhi, w okresie stanu wyjątkowego (1975–1977) zyskał znaczące wpływy polityczne, stając się jedną z najbardziej kontrowersyjnych postaci w otoczeniu premier Indiry Gandhi.
Kariera Polityczna i Działalność Indiry Gandhi
Droga Indiry Gandhi na szczyty władzy rozpoczęła się w 1959 roku, kiedy to została wybrana na stanowisko prezydenta Indyjskiego Kongresu Narodowego (INC), choć wówczas funkcja ta miała głównie charakter ceremonialny. Kluczowym momentem w jej karierze było objęcie funkcji premiera Indii w styczniu 1966 roku, po nagłej śmierci Lal Bahadura Shashtriego. W wewnątrzpartyjnych wyborach pokonała swojego rywala, Morarjiego Desai, co otworzyło jej drogę do fotela premiera. Indira Gandhi z sukcesem prowadziła swoją partię do zwycięstwa w wyborach powszechnych w latach 1967 i 1971. Szczególnie miażdżące zwycięstwo odniosła w 1971 roku, opierając swoją kampanię na hasłach walki z ubóstwem. W trakcie swojej kariery, oprócz sprawowania urzędu premiera, Indira Gandhi osobiście kierowała kluczowymi resortami, pełniąc funkcje ministra spraw zagranicznych, ministra obrony, ministra spraw wewnętrznych i ministra finansów. Jako premier była znana z bezkompromisowych postaw politycznych i dążenia do silnej centralizacji władzy w ramach władzy wykonawczej.
Konflikty Zbrojne i Bezpieczeństwo za Premierostwa Indiry Gandhi
Okres premierostwa Indiry Gandhi obfitował w znaczące wydarzenia związane z bezpieczeństwem i polityką zagraniczną Indii. W 1971 roku zaangażowała Indie w wojnę z Pakistanem, wspierając ruch niepodległościowy w Pakistanie Wschodnim. Zwycięstwo Indii w tym konflikcie doprowadziło do powstania niepodległego Bangladeszu, co było ogromnym sukcesem dyplomatycznym i militarnym. Indira Gandhi odegrała również kluczową rolę w zainicjowaniu indyjskiego programu zbrojeń nuklearnych. W 1974 roku Indie przeprowadziły swój pierwszy udany test broni jądrowej pod kryptonimem „Smiling Buddha”.
W kontekście globalnej polityki, w 1971 roku Indira Gandhi podpisała traktat o przyjaźni ze Związkiem Radzieckim, co było strategiczną reakcją na zbliżenie Stanów Zjednoczonych z Chinami. Mimo bliskich relacji z ZSRR, Indira Gandhi utrzymywała Indie na czele Ruchu Państw Niezaangażowanych, starając się balansować wpływy mocarstw w okresie zimnej wojny.
Kontrowersje i Stan Wyjątkowy za Premierostwa Indiry Gandhi
Działalność polityczna Indiry Gandhi była również naznaczona okresami kontrowersyjnymi. W odpowiedzi na tendencje separatystyczne i wezwania do rewolucji, w latach 1975–1977 wprowadziła ona stan wyjątkowy. W tym okresie zawieszono swobody obywatelskie, a rządy sprawowano za pomocą dekretów, co budziło znaczne kontrowersje i było krytykowane przez przeciwników politycznych. Podczas trwania stanu wyjątkowego uwięziono ponad 100 000 osób, w tym przeciwników politycznych, dziennikarzy oraz dysydentów. Kolejnym tragicznym wydarzeniem było nakazanie przez premier w 1984 roku ataku wojskowego na Złotą Świątynię w Amritsarze. Operacja ta, mająca na celu stłumienie ruchu separatystów sikhijskich, zakończyła się śmiercią setek osób i wywołała falę niezadowolenia wśród społeczności sikhijskiej. Po zakończeniu stanu wyjątkowego, w 1977 roku, Indyjski Kongres Narodowy po raz pierwszy w historii utracił władzę, a sama Indira Gandhi straciła swój mandat parlamentarny. Warto wiedzieć: Porażka wyborcza w 1977 roku była znaczącym momentem, który przerwał długą dominację Indyjskiego Kongresu Narodowego.
Osiągnięcia, Nagrody i Dziedzictwo Indiry Gandhi
Pomimo kontrowersji, dziedzictwo Indiry Gandhi jest bogate w znaczące osiągnięcia i wyróżnienia. W 1999 roku, 15 lat po śmierci, została wybrana „Kobietą Tysiąclecia” w ogólnoświatowym plebiscycie internetowym zorganizowanym przez stację BBC. W 2020 roku redakcja „Time” umieściła ją na liście 100 kobiet, które zdefiniowały ostatnie stulecie. Ze względu na swój twardy styl rządzenia i nieustępliwość, zyskała przydomek „Żelaznej Damy Indii”. Jej zwolennicy przypisują jej sukces tzw. Zielonej Rewolucji, która zmodernizowała indyjskie rolnictwo i pomogła krajowi osiągnąć samowystarczalność żywnościową. Dzięki programowi „Garibi Hatao” (Usuńmy biedę), Indira Gandhi zyskała ogromną popularność wśród najuboższych mieszkańców wsi, którzy nazywali ją „Matką Indirą”. Jej wpływ na politykę Indii i pozycję kobiet w świecie polityki jest niezaprzeczalny. Najważniejsze osiągnięcia i wyróżnienia Indiry Gandhi to: tytuł „Kobiety Tysiąclecia” (1999), wyróżnienie magazynu Time jako jednej ze 100 kobiet, które zdefiniowały ostatnie stulecie (2020), przydomek „Żelazna Dama Indii”, sukces Zielonej Rewolucji oraz popularność dzięki kampanii „Garibi Hatao”.
Okoliczności Śmierci Indiry Gandhi
Tragiczny koniec życia Indiry Gandhi nastąpił 31 października 1984 roku w Nowym Delhi. Została ona zamordowana przez dwóch swoich osobistych ochroniarzy, sikhijskich nacjonaliści, którzy działali w odwecie za operację wojskową w Złotej Świątyni. Ten akt zemsty zakończył życie jednej z najważniejszych postaci w historii Indii. Po śmierci, Indira Gandhi została skremowana w miejscu nazwanym Shakti Sthal (Miejsce Siły). Jej pamięć czci tam wielka skała z rudy żelaza, symbolizująca jej niezłomny charakter i siłę, z którą kierowała krajem.
Ciekawostki o Indirze Gandhi
Indira Gandhi, mimo zaangażowania w politykę międzynarodową i bliskich relacji z Związkiem Radzieckim, odgrywała kluczową rolę w utrzymaniu Indii na czele Ruchu Państw Niezaangażowanych. Jej polityka polegała na starannym balansowaniu wpływami mocarstw w burzliwym okresie zimnej wojny, co świadczy o jej strategicznym podejściu do polityki zagranicznej.
Indira Gandhi pozostaje jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii Indii. Jej determinacja, umiejętność prowadzenia polityki na arenie międzynarodowej oraz programy społeczne, takie jak „Garibi Hatao”, na zawsze odcisnęły piętno na rozwoju kraju. Mimo trudnych decyzji i okresów kontrowersyjnych, jej dziedzictwo jako pierwszej kobiety-premiera i symbolu siły politycznej jest niezaprzeczalne.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Dlaczego zginęła Indira Gandhi?
Indira Gandhi została zamordowana przez swoich dwóch sikhijskich ochroniarzy. Motywem był odwet za wydanie rozkazu wojskowego szturmu na Złotą Świątynię w Amritsarze.
Czyją córką była Indira Gandhi?
Indira Gandhi była córką Dźawaharlala Nehru, pierwszego premiera Indii. Była jego jedynym dzieckiem.
Czy Indira Gandhi była córką Mahatmy Gandhi?
Nie, Indira Gandhi nie była córką Mahatmy Gandhi. Była córką Dźawaharlala Nehru.
Jaki jest związek pomiędzy Sanjayem Gandhim i Indirą Gandhi?
Sanjay Gandhi był młodszym synem Indiry Gandhi. Pełnił rolę jej politycznego doradcy i miał znaczący wpływ na politykę Indii w latach 70.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Indira_Gandhi
