Christoph Willibald Gluck, urodzony 2 lipca 1714 roku w Erasbach, to postać monumentalna w historii muzyki klasycznej, niemiecki kompozytor, który odmienił oblicze opery. Na [listopad 2023] roku kompozytor miałby 309 lat. Jego ojciec, Alexander, był leśniczym i myśliwym. Gluck poślubił Marię Annę Bergin, córkę zamożnego wiedeńskiego kupca.
Kwestia jego pochodzenia i języka ojczystego budzi pewne kontrowersje. Choć niemieccy biografowie skłaniają się ku jego niemieckojęzycznemu wychowaniu, Antonio Salieri utrzymywał, że ojczystym językiem kompozytora był czeski. Nazwisko rodziny, zapisywane w różnych formach, prawdopodobnie ma swoje korzenie w języku czeskim. Chrzest kompozytora odbył się 4 lipca 1714 roku, jednak za życia nigdy nie posługiwał się drugim imieniem, które zostało dodane później przez badaczy XIX wieku.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na [listopad 2023] roku miałby 309 lat.
- Żona/Mąż: Maria Anna Bergin
- Dzieci: Brak informacji
- Zawód: Kompozytor
- Główne osiągnięcie: Reformator opery
Podstawowe informacje o Christophu Willibaldzie Glucku
Data i miejsce urodzenia
Christoph Willibald Gluck przyszedł na świat 2 lipca 1714 roku w Erasbach, położonym w Górnym Palatynacie. Mimo braku oficjalnego aktu urodzenia, sam kompozytor w 1785 roku potwierdził tę datę, co stanowi wiarygodne źródło tej informacji.
Kwestia imienia „Willibald”
Chociaż imię Christoph Willibaldus zostało nadane Gluckowi podczas chrztu 4 lipca 1714 roku, nigdy za życia nie używał on swojego drugiego imienia. Dodane zostało ono przez badaczy w XIX wieku, aby odróżnić go od stryja o imieniu Johann Christoph.
Pochodzenie nazwiska i korzenie
Nazwisko Gluck, występujące również w wariantach Gluckh, Klugh czy Kluch, prawdopodobnie ma swoje korzenie w języku czeskim. Badacze sugerują jego pochodzenie od słowa „kluk”, które oznacza chłopca.
Data i miejsce śmierci
Christoph Willibald Gluck zmarł 15 listopada 1787 roku w Wiedniu. W chwili śmierci miał 73 lata.
Rodzina i życie prywatne
Rodzice i tradycje rodzinne
Ojciec kompozytora, Alexander Gluck, urodzony w 1683 roku, pełnił funkcję leśniczego i myśliwego. Służył między innymi u księcia Lobkowitza i brał udział w wojnie o sukcesję hiszpańską.
Małżeństwo z Marią Anną Bergin
15 września 1750 roku, podczas pobytu w Pradze, Christoph Willibald Gluck poślubił 18-letnią Marię Annę Bergin. Jej ojciec był zamożnym wiedeńskim kupcem.
Kwestia języka ojczystego
Istnieją rozbieżności w kwestii języka ojczystego Glucka. Antonio Salieri utrzymywał, że kompozytor mówił w tym języku z trudem, mieszając go z niemieckim, francuskim i włoskim. Niemieccy biografowie natomiast zdecydowanie podkreślają jego niemieckojęzyczne wychowanie.
Kariera zawodowa i reforma opery
Początki kariery w Mediolanie
W 1737 roku Christoph Willibald Gluck udał się do Mediolanu, gdzie zdobywał praktyczną wiedzę o instrumentach pod kierunkiem Giovanniego Battisty Sammartiniego. Jego oficjalny debiut operowy nastąpił 26 grudnia 1741 roku, kiedy to zaprezentował swoją pierwszą operę „Artaserse”.
Pobyt w Londynie i spotkanie z Handlem
W 1745 roku Gluck nawiązał kontakt z legendarnym George’em Fridericiem Haendlem. Choć publicznie wystąpili razem na koncercie, prywatnie Handel miał wyrazić się o Glucku złośliwie, twierdząc, że nie zna się na kontrapunkcie lepiej niż jego kucharz.
Rewolucja w operze (Lata 60. XVIII wieku)
Lata 60. XVIII wieku to okres, w którym Gluck przeprowadził radykalną reformę opery. Jego celem była „piękna prostota” i skupienie na ludzkim dramacie, zamiast na popisach wokalnych śpiewaków. W swoich kluczowych dziełach, takich jak „Orfeo ed Euridice” z 1762 roku i „Alceste” z 1767 roku, zrezygnował z długich arii typu da capo i suchych recytatywów, wprowadzając bardziej spójną formę dramaturgiczną.
Gluck uważał, że muzyka w operze powinna służyć poezji i wzmacniać emocje. Wprowadził recytatyw z towarzyszeniem orkiestry, co nadawało narracji większą dynamikę i głębię emocjonalną. Jego koncepcja dramatu muzycznego była przełomowa.
Podbój Paryża i patronat Marii Antoniny
W 1773 roku Gluck przeniósł się do Paryża, gdzie znalazł protekcję swojej byłej uczennicy, Marii Antoniny. W stolicy Francji skomponował osiem oper, a największy sukces odniosła jego „Iphigénie en Tauride” z 1779 roku.
Osiągnięcia i nagrody
Tytuł szlachecki od Papieża
Po wystawieniu swojej opery „Antigono” w Rzymie w lutym 1756 roku, Gluck został uhonorowany przez papieża Benedykta XIV Orderem Złotej Ostrogi. Od tego momentu kompozytor z dumą posługiwał się tytułem Ritter von Gluck lub Chevalier de Gluck.
Stanowisko kompozytora dworskiego
18 października 1774 roku, po latach służby jako kapelmistrz, Christoph Willibald Gluck otrzymał oficjalne stanowisko kompozytora dworu cesarskiego w Wiedniu.
Muzyka i styl
Innowacje dramaturgiczne
Gluck uważał, że muzyka w operze powinna służyć poezji i wzmacniać emocje, a nie być jedynie tłem dla wirtuozerskich popisów śpiewaków. Wprowadził recytatyw z towarzyszeniem orkiestry, co nadawało narracji większą dynamikę i głębię emocjonalną. Jego koncepcja dramatu muzycznego była przełomowa.
Wpływ na uczniów i rodzinę królewską
Pod skrzydłami Glucka Maria Antonina rozwijała swoje talenty muzyczne. Kompozytor aktywnie angażował całe rodzeństwo królewskie do wykonywania swoich utworów, co świadczy o jego wpływie na życie kulturalne dworu. Pracował z Calzabigim nad librettem do „Orfeusza”.
Kontrowersje i skandale
Wojna „Gluckistów” z „Piccinnistami”
W Paryżu doszło do głośnego sporu między zwolennikami Glucka, zwanymi Gluckistami, a miłośnikami włoskiego kompozytora Niccolò Piccinniego, czyli Piccinnistami. Konflikt był tak zażarty, że gdy Gluck dowiedział się, iż Piccinni pracuje nad tym samym tematem operowym („Roland”), w przypływie gniewu zniszczył wszystko, co do tej pory skomponował do tej opery.
Odejście w geście pogardy
Po bardzo chłodnym przyjęciu jego opery „Echo et Narcisse” w 1779 roku, Gluck poczuł się głęboko urażony i zniesmaczony paryską publicznością. W geście pogardy opuścił miasto i powrócił do Wiednia.
Kluczowe dzieła i reformy
Rewolucja w operze
Christoph Willibald Gluck jest powszechnie uznawany za jednego z głównych reformatorów opery. Jego dążenie do „pięknej prostoty” miało na celu przywrócenie operze jej pierwotnego, dramatycznego charakteru. Wprowadził recytatyw akompaniowany przez orkiestrę, co nadało muzyce większą siłę ekspresji.
Ważne opery
Do najważniejszych dzieł Glucka, które ilustrują jego reformatorskie podejście, należą:
- „Orfeo ed Euridice” (1762)
- „Alceste” (1767)
- „Iphigénie en Tauride” (1779)
W tych operach kompozytor zrezygnował z długich arii da capo na rzecz bardziej płynnej narracji muzycznej, zintegrowanej z akcją sceniczną.
Ciekawostki
Gra na nietypowym instrumencie
W kwietniu 1746 roku w Londynie Christoph Willibald Gluck dał publiczny koncert, podczas którego zaprezentował swoje umiejętności gry na harmonijce szklanej (glassharmonica).
Wygląd zewnętrzny
Zachowane popiersia Glucka, w tym te wykonane przez Jeana-Antoine’a Houdona, ukazują charakterystyczną cechę jego twarzy – była ona wyraźnie poznaczona bliznami po ospie.
Dyscyplina na próbach
Gluck był znany z niezwykle surowego podejścia do wykonawców podczas prób. W Paryżu wymagał od śpiewaków i chóru pełnego zaangażowania aktorskiego, zmuszając ich do porzucenia statycznego stania na scenie. Jego metody pracy były wymagające, ale miały na celu podniesienie poziomu artystycznego spektakli. Jego działania miały na celu reforma baletu i dramatu muzycznego.
Podsumowanie
Christoph Willibald Gluck, postać o niejednoznacznym pochodzeniu i bogatym życiorysie, na zawsze odcisnął swoje piętno na historii opery. Jego bezkompromisowe dążenie do „pięknej prostoty” i skupienie na dramatyzmie doprowadziły do rewolucyjnych zmian w gatunku, eliminując nadmierne ozdobniki na rzecz głębi emocjonalnej i spójnej narracji muzycznej. Dzieła takie jak „Orfeo ed Euridice” czy „Iphigénie en Tauride” do dziś stanowią fundamenty repertuaru operowego, a jego wpływ na rozwój muzyki jest niepodważalny.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Co to jest gluck?
Gluck to nazwisko znanych postaci, przede wszystkim Christopha Willibalda Glucka, wybitnego kompozytora operowego epoki klasycyzmu. Jego twórczość miała znaczący wpływ na rozwój muzyki teatralnej.
Czy Gluck znał Mozarta?
Tak, Christoph Willibald Gluck i Wolfgang Amadeus Mozart znali się osobiście. Spotykali się kilkakrotnie w Wiedniu, gdzie Mozart był już uznanym, choć młodym, kompozytorem, a Gluck cieszył się sławą.
Co znaczy gluck auf?
„Glück auf” to tradycyjne niemieckie pozdrowienie górnicze, oznaczające dosłownie „szczęścia na górze” lub „niech szczęście Cię prowadzi”. Jest to życzenie bezpiecznego powrotu z pracy w kopalni.
Czy Gluck uczył Marię Antoninę?
Tak, Christoph Willibald Gluck był nauczycielem muzyki Marii Antoniny. Uczył ją śpiewu i gry na instrumentach klawiszowych, kiedy była jeszcze arcyksiężniczką w Wiedniu.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Christoph_Willibald_Gluck
