Eddie Murphy: Aktor, komik, ojciec 10 dzieci, mąż Mel B.

1

Edward Regan Murphy, powszechnie znany jako Eddie Murphy, to ikona amerykańskiej komedii i kina, którego wszechstronny talent przez dekady rozśmieszał i poruszał widzów na całym świecie. Urodzony 3 kwietnia 1961 roku, na styczeń 2026 roku aktor ma 64 lata. Jest ojcem dziesięciorga dzieci i jednym z najbardziej dochodowych aktorów w historii Hollywood, z filmami, które do 2015 roku zarobiły ponad 3,8 miliarda dolarów w USA i Kanadzie. Jego błyskotliwe poczucie humoru, charyzma i zdolność do wcielania się w różnorodne postacie uczyniły go legendą branży rozrywkowej.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku ma 64 lata.
• Żona/Mąż: Paige Butcher (od 2024). Wcześniej żonaty z Nicole Mitchell.
• Dzieci: Dziesięcioro.
• Zawód: Aktor, komik, scenarzysta, piosenkarz.
• Główne osiągnięcie: Uznawany za jednego z największych komików wszech czasów, przełomowe role w filmach takich jak „Gliniarz z Beverly Hills” i „48 Hrs.”, znaczący wkład w rozwój komedii i kina rozrywkowego.

Podstawowe informacje o Eddie Murphy

Dane biograficzne i pochodzenie

Eddie Murphy urodził się 3 kwietnia 1961 roku w Brooklynie, Nowy Jork. Jego prawdziwe nazwisko to Edward Regan Murphy. Na styczeń 2026 roku aktor ma 64 lata. Jego życie, choć naznaczone sukcesami, miało również trudne początki, które mocno wpłynęły na jego późniejszą karierę.

Wszechstronność artystyczna

Murphy jest powszechnie uważany za jednego z największych komików wszech czasów. Jego kariera artystyczna rozciąga się od stand-upu, przez wybitne role filmowe i telewizyjne, aż po aktywność muzyczną. Ta wszechstronność pozwoliła mu stworzyć unikalny i bogaty dorobek artystyczny, obejmujący różnorodne gatunki rozrywki.

Status finansowy w Hollywood

Pozycja Eddiego Murphy’ego jako gwiazdy Hollywood jest niepodważalna, co potwierdzają imponujące wyniki finansowe. Do 2015 roku filmy z jego udziałem zarobiły ponad 3,8 miliarda dolarów w USA i Kanadzie. Po uwzględnieniu inflacji, kwota ta wzrosła do 6,5 miliarda dolarów, co w tamtym czasie plasowało go na szóstym miejscu wśród najbardziej dochodowych aktorów w historii amerykańskiego kina. Jego wpływ na box office jest niezaprzeczalny.

Rodzina i życie prywatne Eddie Murphy

Tragiczne wydarzenia z dzieciństwa

Wczesne lata życia Eddie’ego Murphy’ego były naznaczone głęboką tragedią. Jego ojciec, Charles Edward Murphy, oficer policji i pasjonat aktorstwa, został zamordowany w 1969 roku w wyniku zbrodni namiętności, gdy Eddie miał zaledwie 8 lat. To traumatyczne wydarzenie z pewnością odcisnęło znaczące piętno na jego psychice i kształtowaniu osobowości.

Doświadczenia z pieczy zastępczej

Kolejnym trudnym okresem w dzieciństwie Murphy’ego był czas, gdy jego matka, Lillian Murphy, poważnie zachorowała. Wówczas Eddie wraz ze starszym bratem Charliem spędzili rok w rodzinie zastępczej. Aktor wspomina ten okres jako kluczowy dla rozwoju jego poczucia humoru, sugerując, że trudne doświadczenia mogły stać się nieoczekiwaną inspiracją dla jego późniejszej kariery komediowej.

Relacje i potomstwo

Eddie Murphy jest ojcem dziesięciorga dzieci, co czyni go jedną z bardziej licznych rodzin wśród gwiazd Hollywood. Jego życie rodzinne obejmuje m.in. małżeństwo z Nicole Mitchell, które trwało od 1993 do 2006 roku. W 2024 roku aktor zawarł związek małżeński z Paige Butcher. Narodziny jego dziesiątego dziecka, Angel Iris, w 2007 roku, były szeroko komentowane w mediach, podkreślając jego zaangażowanie w życie rodzinne.

Rodzeństwo w branży

Talent komediowy zdawał się być obecny w rodzinie Murphy’ch, ponieważ jego starszy brat, Charlie Murphy, również był cenionym aktorem i komikiem. Charlie, który zmarł w 2017 roku, współpracował z Eddiem przy pisaniu scenariusza do filmu „Harlem Nights” (1989), co świadczy o ich silnej artystycznej więzi i wspólnym zamiłowaniu do komedii.

Kariera zawodowa Eddie Murphy

Początki kariery w stand-upie

Oficjalne rozpoczęcie kariery komediowej Eddiego Murphy’ego datuje się na 9 lipca 1976 roku. Wówczas, jako zaledwie nastolatek, wystąpił na talent show w Roosevelt Youth Center, wykonując parodię piosenkarza Al Greena do utworu „Let’s Stay Together”. Ten debiut był zapowiedzią jego przyszłych, ogromnych sukcesów jako stand-upera.

Rewolucja w Saturday Night Live

Kluczowym momentem w karierze Murphy’ego był jego udział w programie „Saturday Night Live” (SNL) w latach 1980–1984. Jest mu powszechnie przypisywane uratowanie programu przed spadkiem popularności. W SNL stworzył niezapomniane, kultowe postacie, takie jak Buckwheat, Mr. Robinson czy cyniczny plastuś Gumby, które na stałe wpisały się w historię amerykańskiej telewizji rozrywkowej.

Historyczny występ jako prowadzący

W grudniu 1982 roku Eddie Murphy zapisał się złotymi zgłoskami w historii „Saturday Night Live”, stając się jedynym członkiem obsady, który poprowadził program, będąc jednocześnie jego regularnym pracownikiem. Zastąpił wówczas chorego Nicka Nolte, co było dowodem jego rosnącej pozycji i zaufania, jakim darzono go w programie.

Przełom filmowy w 48 godzin

Debiut na dużym ekranie w 1982 roku w filmie „48 Hrs.” okazał się przełomem w karierze Murphy’ego. U boku Nicka Nolte stworzył kreację, która przyniosła filmowi miano wielkiego hitu okresu bożonarodzeniowego i otworzyła mu drzwi do statusu supergwiazdy Hollywood. Sukces ten utorował drogę do kolejnych, znaczących ról.

Fenomen Beverly Hills Cop

Prawdziwym fenomenem kinowym stał się film „Gliniarz z Beverly Hills” (Beverly Hills Cop) z 1984 roku, w którym Eddie Murphy wcielił się w postać Axela Foleya. Obraz zarobił ponad 230 milionów dolarów, stając się wówczas najbardziej dochodową komedią i najbardziej dochodowym filmem z kategorią R w historii kina. Rola Axela Foleya na stałe wpisała się w kanon kina akcji i komedii.

Hołd dla Petera Sellersa

Charakterystyczną cechą stylu aktorskiego Murphy’ego jest wcielanie się w wiele postaci w jednym filmie, co było jego bezpośrednim hołdem dla brytyjskiego aktora Petera Sellersa, którego Murphy uznawał za swojego idola. Przykłady takich ról można znaleźć w filmach takich jak „Gruby i chudszy”, „Norbit” czy „Książę w Nowym Jorku”.

Resurgencja kariery po 2019 roku

Po okresie, w którym jego filmy nie osiągały już takich sukcesów kasowych, Eddie Murphy doświadczył znaczącej resurgencji kariery po 2019 roku. Powrócił na szczyt dzięki docenionej roli w filmie „Nazywam się Dolemite” (2019), a następnie kontynuował pasmo sukcesów grając w kontynuacjach swoich hitów, takich jak „Książę w Nowym Jorku 2” (2021) i „Gliniarz z Beverly Hills: Axel F” (2024).

Nagrody i Osiągnięcia Eddie Murphy

Sukcesy na Złotych Globach

Eddie Murphy może poszczycić się znaczącymi wyróżnieniami. Zdobył Złoty Glob dla najlepszego aktora drugoplanowego za rolę w filmie „Dreamgirls” (2006). W 2023 roku otrzymał prestiżową nagrodę Cecil B. DeMille Award, przyznawaną za całokształt twórczości, co stanowi ukoronowanie jego wieloletniej kariery w Hollywood.

Uznanie za humor

W 2015 roku komediowy dorobek Murphy’ego został uhonorowany Mark Twain Prize for American Humor. Jest to jedna z najważniejszych nagród przyznawanych komikom w Stanach Zjednoczonych, co podkreśla jego znaczący wkład w rozwój gatunku komediowego.

Pierwsza statuetka Emmy

Mimo ogromnej sławy i licznych nagród, pierwszą statuetkę Primetime Emmy Eddie Murphy zdobył dopiero w 2020 roku. Uhonorowano go w kategorii „Wybitny gościnny występ w serialu komediowym” za jego powrót w roli gospodarza do „Saturday Night Live”, co było symbolicznym docenieniem jego korzeni.

Nominacje do prestiżowych nagród

Kariera aktorska Murphy’ego zaowocowała również nominacjami do najbardziej prestiżowych nagród. Za rolę Jamesa „Thundera” Early’ego w filmie „Dreamgirls” otrzymał nominację do Oscara, a jego kreacja Osła w popularnej serii animacji „Shrek” przyniosła mu nominację do nagrody BAFTA.

Muzyczna działalność Eddie Murphy

Kariera wokalna i albumy

Eddie Murphy ma na swoim koncie również karierę wokalną. Wydał trzy albumy studyjne: „How Could It Be” (1985), „So Happy” (1989) oraz „Love’s Alright” (1993). Współpracował z takimi wytwórniami jak Motown czy Columbia, co świadczy o jego zaangażowaniu w świat muzyki.

Wielki hit radiowy

Jego singiel „Party All the Time” z 1985 roku okazał się ogromnym przebojem radiowym, docierając do drugiego miejsca na prestiżowej liście Billboard Hot 100. Utwór ten jest dowodem na to, że talent Murphy’ego wykracza poza domenę aktorstwa i komedii.

Nagroda Grammy

W 1984 roku Eddie Murphy zdobył nagrodę Grammy w kategorii Best Comedy Recording za swój album komediowy „Eddie Murphy: Comedian”. Ta nagroda potwierdza jego mistrzostwo nie tylko na scenie i ekranie, ale także w świecie nagrań komediowych.

Inne role i projekty Eddie Murphy

Ikoniczny dubbing

Eddie Murphy użyczył swojego głosu w kilku kultowych produkcjach animowanych. Zagrał smoka Mushu w disnejowskiej animacji „Mulan” (1998) oraz, co stało się jedną z jego najbardziej rozpoznawalnych ról, wcielił się w Osła w całej franczyzie „Shrek” (od 2001 roku). Jego charakterystyczny głos nadał postaciom niezapomniany charakter.

Debiut reżyserski

W 1989 roku Eddie Murphy zadebiutował jako reżyser filmowy, tworząc obraz „Harlem Nights”. W filmie tym wystąpił również u boku swoich idoli: Richarda Pryora i Redda Foxxa. Był to ważny krok w jego karierze, pokazujący jego wszechstronne zainteresowania w branży filmowej.

Kontrowersje i skandale

Konflikt z SNL i Davidem Spade’em

Przez lata Eddie Murphy odmawiał udziału w rocznicach programu „Saturday Night Live”, ponieważ czuł się urażony żartem Davida Spade’a na temat jego podupadającej kariery. Aktorzy pogodzili się dopiero po wielu latach, co było jednym z bardziej znanych konfliktów w świecie show-biznesu.

Incydent z prostytutką

Publiczna historia aktora zawiera również sekcję dotyczącą incydentu z prostytutką, co stanowiło jeden z mniej chlubnych momentów w jego karierze i życiu prywatnym, budząc wówczas spore kontrowersje medialne.

Ciekawostki i mniej znane fakty

Inspiracja Richardem Pryorem

Decyzję o zostaniu komikiem Eddie Murphy podjął w wieku 15 lat, po przesłuchaniu albumu Richarda Pryora „That Nigger’s Crazy”. Inspiracja tym wybitnym artystą była dla niego kluczowa w wyborze ścieżki kariery.

Odrzucone role

Murphy przyznał, że żałuje odrzucenia głównej roli w filmie „Kto wrobił królika Rogera” (1988). Zrezygnował z niej na rzecz „Gliniarza z Beverly Hills”, a także odrzucił propozycję występu w „Pogromcach duchów”. Te decyzje pokazują, jak znaczące mogły być dla jego kariery potencjalne role.

Wpływ na giełdę (Eddie Murphy Rule)

Jego film „Nieoczekiwana zamiana miejsc” (Trading Places) wywarł zaskakujący wpływ na realne przepisy prawne na rynkach kontraktów terminowych. Zainspirował wprowadzenie tzw. „Eddie Murphy Rule”, która zakazuje wykorzystywania poufnych informacji rządowych w obrocie tymi instrumentami.

Wsparcie dla czarnoskórych artystów

Pomimo krytyki ze strony Spike’a Lee dotyczącej jego rzekomo małego zaangażowania, Eddie Murphy w swoich produkcjach, takich jak „Książę w Nowym Jorku” czy „Boomerang”, dawał szansę młodym, czarnoskórym talentom. Wśród nich znaleźli się m.in. Halle Berry, Martin Lawrence, Chris Rock czy Samuel L. Jackson, co świadczy o jego wsparciu dla rozwoju karier innych artystów.

Najważniejsze filmy Eddiego Murphy’ego

• „48 Hrs.” (1982)
• „Gliniarz z Beverly Hills” (Beverly Hills Cop, 1984)
• „Nieoczekiwana zamiana miejsc” (Trading Places, 1983)
• „Książę w Nowym Jorku” (Coming to America, 1988)
• „Gruby i chudszy” (The Nutty Professor, 1996)
• „Mulan” (1998) – głos Osła
• „Shrek” (2001) – głos Osła
• „Nazywam się Dolemite” (Dolemite Is My Name, 2019)
• „Książę w Nowym Jorku 2” (Coming 2 America, 2021)
• „Gliniarz z Beverly Hills: Axel F” (Beverly Hills Cop: Axel F, 2024)

Dyskografia Eddiego Murphy’ego

• „How Could It Be” (1985)
• „So Happy” (1989)
• „Love’s Alright” (1993)

Nagrody i wyróżnienia Eddiego Murphy’ego

Warto wiedzieć: Eddie Murphy, jako młody aktor, odrzucił propozycję występu w filmie „Pogromcy duchów”, co mogło być jednym z jego największych filmowych rozdroży.

Eddie Murphy to postać, która na stałe wpisała się w historię kina rozrywkowego, udowadniając swoją wszechstronność od stand-upu po role dramatyczne. Jego kariera, choć pełna wzlotów i upadków, stanowi inspirację i dowód na siłę talentu i determinacji. Jego zdolność do przemiany z młodego komika w ikonę Hollywood, a także jego wpływ na kulturę popularną, czynią go postacią niezapomnianą i ważną dla historii kina.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Eddie_Murphy